Telif Hakları Kurumu
Turizm ve Tatil Rehberi
Kültür ve Turizm Bakanlığı 16.4.2003 tarih ve 4848 sayılı kanun ile kurulmuştur. Bu Kanunun amacı; kültürel değerleri yaşatmak, geliştirmek, yaymak, tanıtmak, değerlendirmek ve benimsetmek, tarihî ve kültürel varlıkların tahribini ve yok edilmesini önlemek, yurdun turizme elverişli bütün imkânlarını ülke ekonomisine olumlu katkı sağlayacak şekilde değerlendirmek, turizmin geliştirilmesi, pazarlanması, teşvik ve desteklenmesi için gerekli önlemleri almak, kültür ve turizm konularıyla ilgili kamu kurum ve kuruluşlarını yönlendirmek ve bu kuruluşlarla işbirliğinde bulunmak, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör ile iletişimi geliştirmek ve işbirliği yapmak üzere Kültür ve Turizm Bakanlığının kurulmasına, teşkilât ve görevlerine ilişkin esasları düzenlemektir.
Görev
Kültür ve Turizm Bakanlığının görevleri şunlardır:
a) Millî, manevî, tarihî, kültürel ve turistik değerleri araştırmak, geliştirmek, korumak, yaşatmak, değerlendirmek, yaymak, tanıtmak, benimsetmek ve bu suretle millî bütünlüğün güçlenmesine ve ekonomik gelişmeye katkıda bulunmak,
b) Kültür ve turizm konuları ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarını yönlendirmek, bu kuruluşlarla işbirliğinde bulunmak, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör ile iletişimi geliştirmek ve işbirliği yapmak,
c) Tarihî ve kültürel varlıkları korumak,
d) Turizmi, millî ekonominin verimli bir sektörü haline getirmek için yurdun turizme elverişli bütün imkânlarını değerlendirmek, geliştirmek ve pazarlamak,
e) Kültür ve turizm alanlarında her türlü yatırım, iletişim ve gelişim potansiyelini yönlendirmek,
f) Kültür ve turizm yatırımları ile ilgili taşınmazları temin etmek, gerektiğinde kamulaştırmak, bunların etüt, proje ve inşaatını yapmak, yaptırmak,
g) Türkiye'nin turistik varlıklarını her alanda tanıtıcı faaliyetler ile her türlü imkân ve araçlardan faydalanarak kültür ve turizmle ilgili tanıtma hizmetlerini yürütmek,
h) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.
Fikir ve Sanat Eserlerine İlişkin Meslek Birlikleri ve Federasyonları Hakkında Tüzük Tasarısı Taslağı
BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu Tüzük, fikir ve sanat eseri sahipleri, bağlantılı hak sahipleri ile yayıncılar meslek birliklerinin ve federasyonlarının kurulmalarını, görevlerini, gelirlerini, denetlenmelerini; birliklere ve federasyonlara üye olma, üyelikten çıkma ve çıkarılma koşullarını; eser sahipleri, bağlantılı hak sahipleri ve yayıncıların tazminat ve mali hak bedellerinin dağıtım usullerini, birlik ve federasyonların çalışmalarına ilişkin diğer hususları düzenler.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Tüzük, 5/12/1951 tarihli 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 42 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Tüzükte geçen:
a) Bağlantılı hak sahibi: Eser sahibinin manevi ve mali haklarına zarar vermemek kaydıyla eser sahiplerinin haklarına komşu hak sahibi olan icracı sanatçılar, fonogram yapımcıları ve radyo-televizyon kuruluşları ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren film yapımcılarını,
b) Bakanlık: Kültür ve Turizm Bakanlığını,
c) Eser sahibi: Eseri meydana getiren kişiyi,
ç) Federasyon: Kanun ve bu Tüzük hükümlerine göre kurulan fikir ve sanat eseri sahipleri, bağlantılı hak sahipleri ve yayıncı birlikleri üst kuruluşlarını,
d) Kanun: 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununu,
e) Mali hak sahibi : Eser sahibi ile Kanunun 48 inci maddesi çerçevesinde mali hakları kullanma yetkilerini devralmış gerçek veya tüzel kişileri,
f) Meslek birlikleri (Birlik): Fikir ve sanat eseri sahipleri, bağlantılı hak sahipleri ve yayıncıların ortak çıkarlarını korumak, Kanunla tanınmış hakların idaresini ve takibini, alınacak ücretlerin tahsilini ve hak sahiplerine dağıtımını sağlamak üzere Kanun ve bu Tüzük hükümlerine göre kurulan birlikleri,
g) Yayın: Radyo ve televizyon araçlarıyla kamuya sunulan ses ve/veya görüntüler ile yayıncıların çoğaltarak yaydıkları ilim ve edebiyat eserlerini,
ğ) Yayıncı: Kanunun 52 nci maddesine uygun bir biçimde düzenlenmiş sözleşmelerle eser veya hak sahibinden mali hakları kullanma yetkilerini devralarak Kanunun 10 uncu maddesine göre ilim-edebiyat eserleri üzerindeki hakları kullanarak süreli olmayan yayınları çoğaltan ve yayanları,
ifade eder.
Tüzel kişilik
MADDE 4- (1) Birlikler ve federasyonlar, Bakanlıkça hazırlanan ve onaylanan tip statülere uygun biçimde düzenlenmiş tüzüklerini, kuruluş bildirimini ve diğer belgeleri Bakanlığa verdikleri anda tüzel kişilik kazanırlar.
Üyelerin temsili ve hakların takibi
MADDE 5- (1) Birlikler; kamu kurum ve kuruluşları, gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri ile ilişkilerinde, birliğe kayıtlı eser sahipleri, bağlantılı hak sahipleri ve yayıncıların haklarının takibinde, verilen yetki belgeleri çerçevesinde yetkilidir.
(2) Eser sahipleri, bağlantılı hak sahipleri ve yayıncılar, birliğe takip yetkisi vermedikleri haklarını bireysel olarak da takip edebilirler.
(3) Eser sahiplerinin, bağlantılı hak sahiplerinin ve yayıncıların Kanunla tanınmış hakları birlikler dışında başka birlik, dernek ve benzeri kuruluşlar tarafından takip edilemez.
Eser, icra, tespit ve yayınları izlemek
MADDE 6- (1) Birlikler, verilen yetki belgeleri çerçevesinde üyelerine ait fikir ve sanat eserlerinin, icralarının, tespitlerinin ve yayınlarının kullanılmasını izlemek ve izinsiz kullananlar için gerekli girişimlerde bulunmakla yükümlüdür.
Uluslararası kuruluşlarla ilişkiler
MADDE 7- (1) Birlikler ve federasyonlar; tüzüklerinde gösterilen amaçları gerçekleştirmek üzere uluslararası faaliyette veya işbirliğinde bulunabilirler, yurt dışında temsilcilik veya şube açabilirler, birlik veya üst kuruluş kurabilirler, yurt dışında kurulmuş birlik veya kuruluşlara katılabilirler veya yurt dışındaki aynı amaçlı kamu kurum ve kuruluşlarıyla gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri ve kurumlarıyla işbirliği yapabilirler.
(2) Birlik ve federasyonlar bu işbirliği sonucunda yaptıkları protokollerin bir örneğini otuz gün içinde Bakanlığa gönderirler.
İKİNCİ BÖLÜM Meslek Birliklerinin Kurulması
Birliklerin amaç ve alanları
MADDE 8- (1) Eser sahipleri, bağlantılı hak sahipleri ve yayıncılar, ortak çıkarlarını korumak, Kanun ile tanınmış hakların idaresi ve takibi ile alınacak tazminat ve mali hak bedellerinin tahsili ile hak sahiplerine dağıtımını sağlamak amacıyla birden fazla meslek birliği kurabilirler.
(2) Meslek birliği alanları:
a) Eser sahipleri;
1) İlim ve edebiyat eserleri sahipleri,
2) Musiki eserleri sahipleri,
3) Güzel sanat eserleri sahipleri,
4) Sinema eserleri sahipleri,
b) Bağlantılı hak sahipleri;
1) İcracı sanatçılar,
2) Fonogram yapımcıları,
3) Filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcılar,
4) Radyo-televizyon kuruluşları.
c) Yayıncılar.
Birliklerin kurulması
MADDE 9- (1) Birlik kurmak için birliklerin yönetim, denetim, teknik-bilim ve haysiyet kurullarının bu Tüzükte belirtilen asıl üye sayısının alt sınırının dört katı kadar eser sahibi veya icracı sanatçı; aynı organların asıl üye sayısının alt sınırının iki katı kadar yapımcı, radyo ve televizyon kuruluşu veya yayıncı Bakanlığa başvurmak zorundadır.
(2) Aynı alanda başka bir meslek birliği kurulabilmesi için, birinci fıkrada belirtilen kurucu üye sayısından az olmamak kaydıyla ve o alanda kurulmuş en fazla üyesi olan meslek birliğinin üye tam sayısının üçte biri kadar gerçek veya tüzel kişi Bakanlığa başvurmak zorundadır.
(3) Kuruluş başvurularında, kurucular tarafından imzalanmış üç adet birlik tüzüğü, kuruluş bildirimi ve aşağıda belirtilen belgeler Bakanlığa verilir.
a) Her bir kurucu üye için birliğin adını, birlik merkezinin adresini, kurucu üyenin ad ve soyadını, meslek veya sanatını belirten; birliğe asıl üye olabilme niteliklerini taşıdıklarına ilişkin beyanlarını içeren kurucu üye tarafından imzalanmış üyelik başvuru formu,
b) Gerçek kişiler için nüfus cüzdanı örneği, ikametgâh belgesi,
c) Tüzel kişiler için ticaret sicil kaydı veya esnaf ve sanatkâr sicili kaydı, vergi levhası örneği ile tüzel kişilerin organları tarafından temsile ilişkin verilen yetki belgesi örneği, radyo ve televizyon kuruluşları için ise Radyo ve Televizyon Üst Kurulu kaydı,
ç) Meslek birliğinin organlarının oluşmasına kadar görev yapacak geçici yönetim kurulu üyelerinin ad ve soyadları,
d) Yazışma ve tebligat almaya yetkili kişilerin adı soyadı ve adresleri.
(4) Kuruluş bildiriminde, diğer belgelerde ve kurucuların hukuki durumlarında mevzuata aykırılık bulunmadığı takdirde Bakanlıkça faaliyet izni verilir. Birlikler, bu izin verilmeden herhangi bir faaliyette bulunamazlar.
(5) Bakanlıkça, Birlik tüzüğünde, diğer belgelerde ve kurucuların hukuki durumlarında mevzuata aykırılık veya noksanlık saptandığı takdirde, bunların giderilmesi yazı ile istenir. Yazının tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde aykırılık ve noksanlıkların giderilmemesi halinde meslek birliği ikinci kez uyarılır. İkinci yazının tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde aykırılık ve noksanlıkları giderilmeyen birliklerin feshi için Bakanlıkça genel hükümlere göre dava açılır.
(6) Yapılan başvurular ile ilgili sonuçlar birliklere yazı ile bildirilir.
Birliğin ilk genel kurul toplantısı
MADDE 10- (1) Geçici yönetim kurulu birlik organlarının oluşmasına kadar birliğin işlerini yürütür ve birliği temsil eder.
(2) Birlikler, faaliyet izninin verildiği tarihten itibaren en geç altı ay içinde ilk genel kurul toplantılarını yapmak ve organlarını oluşturmak zorundadırlar. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, birlik kendiliğinden sona erer.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Birlik Üyeliği
Üye olma hakkı ve yükümlülükleri
MADDE 11- (1) Bu Tüzükte öngörülen nitelikleri taşıyan herkes birliğe üye olabilir. Üyeler, 14 üncü ve 15 inci maddelerde öngörülen kısıtlamalar dışında eşit haklara sahiptirler. Hiç kimse birliğe üye olmaya veya birlikte üye kalmaya zorlanamaz. Aynı alandaki her eser türü için tek meslek birliğine üye olunur. Eser sahipleri, icracı sanatçılar, fonogram yapımcıları, filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcılar, radyo ve televizyon kuruluşları ve yayıncılar yarattıkları, icra ettikleri, yapımcılığını üstlendikleri ve yayınladıkları eser çeşitleri bakımından farklı birliklere üye olabilirler.
(2) Üyeler, genel kurulca belirtilen giriş aidatını ve yıllık aidatı ödemekle yükümlüdürler. Üyeler ayrıca haklarının idaresini verdikleri eser, icra, tespit veya yayınların bir örneğini, çoğaltılmayanların maket, resim veya fotoğraflarını ya da diğer fiziki ortamlara yüklenmiş biçimlerini, birlikçe hazırlanan bildirime bağlı olarak tesis edilecek arşiv için birliğe vermek zorundadır.
Üyelik türleri
MADDE 12- (1) Birlikte, asıl üyeler yanında aday üyeler ve yararlanan üyeler de bulunabilir. Üyelik için başvuranların hangi üyelik türüne kaydedilecekleri birliklerin tüzüklerinde belirtilen veya genel kurulları tarafından karara bağlanan kriterlere göre belirlenir.
Asıl üye
MADDE 13- (1) Birliğe asıl üye olabilmek için aşağıdaki nitelikleri taşımak gerekir:
a) Eser sahibi, bağlantılı hak sahibi veya yayıncı gerçek veya tüzel kişi olmak,
b) Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmak,
c) Birliklerin tüzüklerinde belirtilen veya genel kurulları tarafından karara bağlanan kriterlere uygun olmak.
Aday üye
MADDE 14- (1) 13 üncü maddenin (c) bendinde belirtilen asıl üyelik kriterlerine uygun olmayanlar, birliklerin genel kurul kararıyla koyacakları kriterlere uygun olmak koşuluyla aday üye olabilirler. Aday üyeler, genel kurulda oy kullanamazlar ve üst kurullarda görev alamazlar. Aday üyeler, asıl üyelik kriterlerini sağlamaları halinde, yönetim kurulu kararıyla asıl üye olabilirler.
Yararlanan üye
MADDE 15- (1) Yararlanan üyeler aşağıda gösterilmiştir:
a) Eser, icra, tespit veya yayını meydana getirmeyen ancak, miras ya da devren iktisap yoluyla eser, icra, tespit veya yayın üzerindeki mali hakları kullanma yetkisine sahip olan kişiler,
b) Asıl ve aday üye olarak bir meslek birliğine üye olmamakla birlikte verdiği yetki belgesi ile haklarının takibini ilgili alan meslek birliğine bırakan kişiler,
c) Medeni haklarını kullanma ehliyetine sahip olmayanlar adına velileri ya da vasileri.
(2) Yararlanan üyeler birlik organlarında görev alamazlar, oy kullanmamak koşuluyla genel kurula katılabilirler.
Üyelik başvurusu ve kabul
MADDE 16- (1) Üye olmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, üye olmak istedikleri birliğe yazılı olarak başvururlar. Kanunda, bu Tüzükte ve başvurulan birliğin tüzüğünde öngörülen nitelik ve kriterleri taşıyanlar üyeliğe kabul edilirler. Başvurular yönetim kurulunca karara bağlanır ve başvuru tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgiliye yazı ile bildirilir.
(2) Üyeliğe kabul edilenler, asıl, aday ve yararlanan üyeler için ayrı ayrı tutulan defterlere sıra numarası ile yazılırlar.
Üyelik uyuşmazlığı
MADDE 17- (1) Başvuranın hangi birliğe üye olabileceği konusunda birlikler arasında çıkacak uyuşmazlıklar, o alanda kurulmuş olan federasyonca karara bağlanır. Bu alanda federasyon kurulmamışsa uyuşmazlık Bakanlık kararı ile çözümlenir.
(2) Birliklerle üyeleri arasındaki üyelik türüne ilişkin uyuşmazlıklar birlik genel kurulunda çözümlenir.
Üyeliğin sona ermesi
MADDE 18- (1) Üyelik, ölüm, tüzelkişiliğin sona ermesi, üyelikten çekilme veya üyelikten çıkarılma ile sona erer. Bu durumda, üyelik kaydı yönetim kurulu kararıyla açıklaması da yapılarak geciktirilmeksizin defterden silinir.
(2) Üyeliği sona erenler ile birliğin karşılıklı yükümlülükleri, üyeliğin sona erdiği tarih itibarıyla son bulur. Ancak, birliğin üyeliğin sona erdiği tarihten önce tahsil ettiği fakat herhangi bir nedenle dağıtmadığı veya üyeliğin son bulduğu tarihten önce yapmış olduğu sözleşmelerden dolayı üyeliğin son bulmasından sonra tahsil ettiği tüm mali hak bedelleri ile üyelik süresince açılan davalardan elde edilen tazminat bedellerini dağıtma yükümlülüğü devam eder.
(3) Birliğin, üyeliğin sona erdiği tarihten önce Kanunun 41 ve 43 üncü maddeleri uyarınca yaptığı sözleşmeler yıl sonuna kadar devam eder.
Üyelikten çekilme
MADDE 19- (1) Üyeler, yazılı başvuru ile birlikte üyelikten çekilme isteğinde bulunabilirler. Üyelik, bu başvuruyla sona erer.
Üyelikten çıkarma
MADDE 20- (1) Asıl, yararlanan ve aday üyeler aşağıdaki hallerde yönetim kurulunun önerisi ve haysiyet kurulu kararıyla üyelikten çıkarılırlar:
a) Kasıtlı eylem ve davranışlarıyla birliğin çalışmasına ve amaçlarını gerçekleştirmesine engel olmak,
b) Yazılı uyarıya rağmen bir yıl süresince üyelik aidatını vermemek,
c) Yetki belgesine aykırı davranışlarını, yazılı uyarıya rağmen sürdürmek,
ç) Asıl üyeler yönünden yazılı mazeret bildirmeksizin arka arkaya üç genel kurul toplantısına katılmamak,
(2) Çıkarılma kararı noter aracılığıyla yedi gün içinde ilgiliye bildirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Birlik Organları
Birlik organları
MADDE 21- (1) Birliklerin zorunlu organları şunlardır:
a) Genel kurul,
b) Yönetim kurulu,
c) Denetim kurulu,
ç) Teknik-bilim kurulu,
d) Haysiyet kurulu.
(2) Bir meslek birliğinin yönetim, denetim, teknik-bilim ve haysiyet kurulunda görev alan üyeler, diğer bir birliğin yönetim, denetim, teknik-bilim ve haysiyet kurulunda görev alamaz.
(3) Birlikler, tüzüklerinde gösterilmek kaydıyla ihtiyari organlar oluşturabilirler. Ancak, zorunlu organların görev ve yetkileri oluşturulan ihtiyari organlara devredilemez.
Genel kurul
MADDE 22- (1) Genel kurul, en yetkili karar organı olup; birliklerin asıl üyelerinden ve asıl üye olan tüzel kişilerin yetkili temsilcilerinden oluşur.
Genel kurulun görev ve yetkileri
MADDE 23- (1) Genel kurulun görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir:
a) Yönetim kurulu, denetim kurulu, teknik-bilim kurulu ve haysiyet kurulunun asıl ve yedek üyelerini seçmek,
b) Federasyona katılma, federasyon üyeliğinden çekilme kararı almak ve federasyon genel kuruluna katılacak temsilcileri seçmek,
c) Üyelik türüne ilişkin uyuşmazlıkları karara bağlamak,
ç) Bütçe tasarısını görüşmek ve karara bağlamak,
d) Kurullarca gönderilen raporları incelemek ve karara bağlamak,
e) Yönetim kurulunun hesaplarını incelemek, yönetim ve denetim kurullarını ibra etmek,
f) Taşınmaz mal alınması ve satılması, bunlar üzerinde ayni haklar tesis edilmesi için yönetim kuruluna yetki vermek,
g) Birlik tüzüğündeki değişiklik önerileri ile 30 uncu maddenin birinci fıkrasının (e) ve (ğ) bentlerinde düzenlenen önerileri karara bağlamak,
ğ) Giriş aidatı ve yıllık aidat miktarı ile tahsil giderleri düşüldükten sonra elde edilen ücret ve tazminatlardan alınacak birlik payını ve kalan gelirin üyelere dağıtımına ilişkin yönetim kurulunca sunulan yönergeleri ve diğer yönergeleri karara bağlamak,
h) Yönetim, denetim, teknik-bilim ve haysiyet kurulları toplantılarına katılan üyelere verilecek huzur hakkı ile merkez dışından gelen üyelere verilecek yolluk miktarını belirlemek,
ı) Birliğin aynı amaçlı uluslararası kuruluşlara katılması veya bunlarla işbirliği yapması konularında karar vermek,
i) Yönetim kurulunun genel kurulda incelenmesini önerdiği hususları görüşmek ve karara bağlamak,
j) Üyelik niteliklerine ilişkin kriterleri belirlemek,
k) Birleşme önerilerini karar bağlamak,
l) Mevzuat ve birlik tüzüğü ile verilmiş diğer görevleri yapmak.
Genel kurulun toplanması
MADDE 24- (1) Genel kurul, birlik tüzüğü ile belirlenmiş genel merkezin bulunduğu il merkezinde;
a) En geç iki yılda bir birlik tüzüğünde belirtilen zamanda olağan,
b) Yönetim veya denetim kurulunun gerekli gördüğü hallerde veya birlik asıl üyelerinin beşte birinin yazılı isteği üzerine otuz gün içinde olağanüstü,
toplanır.
(2) Genel kurul toplantıya yönetim kurulunca çağrılır.
(3) Denetim kurulu veya birlik asıl üyelerinin beşte birinin yazılı isteğine rağmen yönetim kurulu, istek yazısının kendisine ulaştığı günden itibaren otuz gün içinde genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmazsa, denetim kurulunun veya toplantı isteğinde bulunan üyelerin başvurusu üzerine Bakanlık, yönetim kurulu üye sayısı kadar asıl üyeyi genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmakla geçici olarak görevlendirir.
Genel kurulun toplantıya çağrılması
MADDE 25- (1) Yönetim kurulu, birlik tüzüğüne göre genel kurula katılma hakkı bulunan üyelerin listesini düzenler. Genel kurula katılma hakkı bulunan üyeler, en az onbeş gün önceden, günü, saati, yeri ve gündemi içeren yazının kendilerine imza karşılığında elden verilmesi veya taahhütlü olarak postalanması suretiyle toplantıya çağrılır.
(2) Bu çağrıda, çoğunluk sağlanamaması sebebiyle toplantı yapılamazsa, ikinci toplantının hangi gün, saat ve yerde yapılacağı da belirtilir. İlk toplantı ile ikinci toplantı arasındaki süre yedi günden az, onbeş günden fazla olamaz.
(3) Toplantı yeri, günü, saati, gündemi ve üye listesi toplantı gününden onbeş gün önce valiliğe ve Bakanlığa yazı ile bildirilir.
(4) Birliklerin genel kurul toplantılarında Bakanlık, bir temsilcisini gözlemci olarak görevlendirebilir. Gözlemciler, toplantının mevzuata ve gündeme göre yürütülmesini denetlemekle görevlidir.
Toplantı yeter sayısı ve yapılış usulü
MADDE 26- (1) Genel kurul, tüzük değişikliği, meslek birliğinin feshi ve birleşme hallerinde asıl üyelerin üçte ikisinin, diğer hallerde salt çoğunluğunun katılımıyla toplanır. İlk toplantıda yeter sayı sağlanamazsa ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, ikinci toplantının yapılabilmesi için, katılan üye sayısının, yönetim, denetim, haysiyet ve teknik-bilim kurulları asıl üye sayılarının toplamının iki katından az olmaması gerekir. Genel kurul toplantısı, bir defadan fazla ertelenemez.
(2) Kararlar toplantıya katılan asıl üyelerin çoğunluğu ile alınır. Ancak, tüzük değişikliği, birliğin feshi ve birleşme kararları için üçte iki çoğunluk aranır.
(3) Genel kurul üyesi olan gerçek kişiler bir başka üyeye verdikleri noter onaylı vekâletname ile oy kullanabilirler. Genel kurul üyesi olan tüzel kişilerin daha önceden belirlenmiş olan yetkili temsilcilerinin genel kurula katılamaması halinde tüzel kişilik kendi bünyesi içinden bir başka kişiyi temsil ve ilzam yetkisi taşıyan imza sahipleri tarafından imzalanacak yazıyla vekâleten görevlendirebilir. Bu vekiller oy kullanabilirler ancak birlik organlarına aday olup seçilemez. Yönetim ve denetim kurulu üyeleri genel kurulda vekâletname ile temsil edilemez, başka bir üyeyi vekâleten temsil edemez.
(4) Üyeler toplantıya, yönetim kurulunca düzenlenen genel kurul listesindeki adlarının karşısını imzalayarak girerler. Toplantı, toplantı yeter sayısının sağlandığı bir tutanakla belirlendikten sonra, yönetim kurulu başkanı veya görevlendireceği bir yönetim kurulu üyesi tarafından açılır.
(5) Açılıştan sonra bir divan başkanı, gerekirse yeteri kadar başkan yardımcısı ve en az iki yazman seçilir. Toplantı, divan başkanı veya başkanın görevlendirdiği yardımcısı tarafından yönetilir. Toplantıda görüşülen konular ve alınan kararlar yazmanlarca tutanağa geçirilir ve hazırlanan tutanaklar toplantıyı yöneten başkan, başkan yardımcısı ve yazmanlarca imzalanır. Toplantı sonunda tutanak ve diğer belgeler yönetim kurulu başkanına teslim edilir. Yönetim kurulu başkanı tutanak, hazirun cetveli ve diğer belgelerin korunmasından, bunları yeni seçilen yönetim kuruluna yedi gün içinde teslim etmekten ve bunların birer örneğinin toplantı tarihini izleyen onbeş gün içerisinde Bakanlığa gönderilmesinden sorumludur.
(6) Genel kurul toplantısında yalnız gündemde yer alan konular görüşülür. Ancak, toplantıya katılan asıl üyelerin en az onda birinin yazılı önerisi ve genel kurul kararıyla gündeme madde eklenebilir. Olağanüstü genel kurulda gündeme öneri ile madde eklenemez.
Tüzük değişikliği
MADDE 27- (1) Tüzük değişikliğine ilişkin öneriler, genel kurul toplantısı tarihinden onbeş gün önce mevzuata ve tip statüye uygunluk bakımından incelenmek üzere Bakanlığa gönderilir.
Yönetim kurulu
MADDE 28- (1) Yönetim kurulu, beş asıl ve beş yedek üyeden az olmamak üzere birlik tüzüğünde belirtilen sayıda üyeden oluşur. Yönetim kurulu üyeleri genel kurulca asıl üyeler arasından iki yıl için gizli oyla seçilir.
(2) Yönetim kurulu, seçimi izleyen üç gün içinde asıl üyeler arasından bir başkan, bir başkan yardımcısı ve bir sayman üye seçer.
(3) Yönetim kurulu üye sayısı, boşalmalar sebebiyle üye tamsayısının yarısının altına düşerse; genel kurul, kalan yönetim kurulu üyeleri veya denetim kurulu tarafından bir ay içinde toplantıya çağırılır. Çağrı yapılmazsa, üyelerden birinin istemi üzerine Bakanlık, üç üyeyi genel kurulu toplantıya çağırmakla görevlendirir.
(4) Yönetim kurulu, başkanın yokluğunda başkan yardımcısının çağrısıyla ayda en az bir kez toplanır.
Yönetim kurulu toplantı ve karar yeter sayısı
MADDE 29- (1)Yönetim kurulu, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Kararlar üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır. Yazılı mazeret bildirmeksizin üst üste üç toplantıya katılmayan üyelerin yönetim kurulu üyeliği düşer.
Yönetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 30- (1) Yönetim kurulunun görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir:
a) Eser sahipleri, bağlantılı hak sahipleri ve yayıncıların ortak çıkarlarını korumak, haklarının idaresi ve takibi için gerekli çalışmaları yapmak ve üyelerin haklarına tecavüz durumunda ilgili mercilere başvurmak,
b) Genel sekreter ile diğer personeli görevlendirmek, görevlerine son vermek, bu kişilerin özlük, ücret, sosyal hakları ve çalışma esasları ile diğer hususlara ilişkin usul ve esasları belirlemek,
c) Bütçeyi hazırlamak ve genel kurula sunmak,
ç) Birlik tüzüğünde yapılacak değişiklik önerilerini hazırlamak ve genel kurula sunmak,
d) Kanunun 41 ve 43 üncü maddeleri uyarınca eser, icra, tespit ve yayınların kullanımından ve/veya iletiminden kaynaklanan ödemelere ilişkin tarifeleri ve ortak tarifeleri tespit etmek ve her türlü değişikliği süresinde duyurmak,
e) Giriş aidatı ve yıllık aidat miktarı ile tahsil giderleri düşüldükten sonra elde edilecek ücret ve tazminatlardan alınacak birlik payı ile kalan gelirin üyelere dağıtımına ilişkin önergeleri genel kurula sunmak,
f) Üyelerinin haklarının idaresine ilişkin faaliyetlerinden elde ettikleri gelirleri, dağıtım plânlarına uygun olarak hak sahiplerine dağıtmak,
g) Üyelik başvurularını karara bağlamak,
ğ) Temsilcilik, merkez müdürlüğü ile şube açılmasına veya kapatılmasına karar vermek, bunlarla ilgili çalışma ve işleyişe ilişkin yönergeleri hazırlamak ve genel kurula sunmak,
h) Birliğin izleyeceği haklar için gerekli olan tip sözleşmelerle, üyelerine yardımcı olmak üzere onların ilgililerle yapacakları tip sözleşmeleri hazırlamak,
ı) Genel kurul toplantı çağrısını yapmak,
i) Genel kurul toplantı tutanaklarını, hazirun cetvelini ve diğer belgelerin birer örneğini Bakanlığa göndermek,
j) Denetim kurulunun 33 üncü madde uyarınca düzenlediği denetim kurulu raporlarının birer örneğini, yönetim kurula verilmesini izleyen yedi gün içinde Bakanlığa göndermek,
k) Kuruluş amaçlarıyla ilgili konularda Bakanlıkla işbirliği yapmak, birlikçe gerçekleştirilecek etkinlikleri Bakanlığa bildirmek,
l) Kanun ve ilgili mevzuat gereğince kurulacak komisyonda görev alacak birlik temsilcilerini tespit etmek,
m) Temsil ettikleri eser, icra, tespit ve yayınlar ile üyelerine ilişkin tüm bilgileri Bakanlığa bildirmek ve ilgili kişilere açık olan bu bildirimi her üç ayda bir güncellemek,
n) Yazılı talepte bulunan ilgili kişilere, temsil ettikleri eser, icra, tespit ve yayınlar ile ilgili bilgileri vermek,
o) Birliğin hesaplarını yeminli malî müşavirlere onaylatmak,
ö) Mevzuat ve birlik tüzüğüyle verilen diğer işleri yapmak.
Birliğin temsili
MADDE 31- (1) Birlik yönetim kurulu başkanı tarafından temsil edilir.
(2) Temsil yetkisi, gerektiğinde yönetim kurulu kararıyla üyelerden bir veya birkaçına devredilebilir.
(3) Hakların takibinde, birliğin kamu kurum ve kuruluşlarıyla ve üçüncü kişilerle ilişkilerinde genel sekretere ve şubelerin en yüksek görevlisine, yönetim kurulu kararıyla imza yetkisi verilebilir.
Denetim kurulu
MADDE 32- (1) Denetim kurulu, üç asıl ve üç yedek üyeden az olmamak üzere birlik tüzüğünde belirtilen sayıda üyeden oluşur. Denetim kurulu üyeleri genel kurulca asıl üyeler arasından iki yıl için gizli oyla seçilir. Denetim kurulu, seçimi izleyen üç gün içinde asıl üyeler arasından bir başkan seçer.
Denetim kurulunun görevleri
MADDE 33- (1) Denetim kurulu, yönetim kurulunun hesap ve işlemlerini, birlik tüzüğünde belirtilen esas ve usullere göre altı ayı geçmeyen aralıklarla denetler. Sonuçlarını düzenleyeceği raporla yönetim kuruluna ve toplandığında genel kurula sunar.
Teknik-bilim kurulu
MADDE 34- (1) Teknik-bilim kurulu, üç asıl ve üç yedek üyeden az olmamak üzere birlik tüzüğünde belirtilen sayıda üyeden oluşur. Teknik-bilim kurulu üyeleri genel kurulca asıl üyeler arasından iki yıl için gizli oyla seçilir. Teknik-bilim kurulu, seçimi izleyen üç gün içinde asıl üyeler arasından bir başkan seçer.
Teknik - bilim kurulunun görevleri
MADDE 35- (1) Teknik-bilim kurulu, meslek birliğinin uzmanlık alanına giren konularda inceleme ve araştırmalar yapmakla, ilgili kurullara önerilerde bulunmakla, yönetim kurulunca incelenmesi istenilen konularda rapor düzenlemekle, bunların bir örneğini yönetim kuruluna, bir örneğini de denetim kuruluna vermekle ve birlik tüzüğünde belirtilen diğer işleri yapmakla görevlidir.
(2) Teknik-bilim kurulu başkanınca veya teknik-bilim kurulunca gerekli görülürse, konuyla ilgili kurum ve kuruluşların temsilcileri veya kişiler bilgi ve görüşleri alınmak üzere kurul toplantılarına çağırılabilir.
Haysiyet kurulu
MADDE 36- (1) Haysiyet kurulu, üç asıl ve üç yedek üyeden az olmamak üzere birlik tüzüğünde belirtilen sayıda üyeden oluşur. Haysiyet kurulu üyeleri genel kurulca asıl üyeler arasından iki yıl için gizli oyla seçilir. Haysiyet kurulu seçimi izleyen üç gün içinde asıl üyeler arasından bir başkan seçer.
Haysiyet kurulunun görevleri
MADDE 37- (1) Haysiyet kurulu disiplin yönergesini uygulamakla görevlidir. Disiplin yönergesi haysiyet kurulunca hazırlanır, yönetim kurulunca incelenir ve genel kurulca kabul edilir.
(2) Bu Tüzükte öngörülen hallerde üyelikten çıkarma cezası ile disiplin yönergesinde öngörülen diğer disiplin cezaları haysiyet kurulunca verilir.
Birlik organlarına seçilenlerin bildirilmesi
MADDE 38- (1) Genel kurulca yapılan seçimi izleyen onbeş gün içinde yönetim kurulu başkanı tarafından birliğin organlarına seçilen asıl ve yedek üyelerin ad ve soyadları, baba adları, doğum yerleri, doğum tarihleri, meslekleri, ikametgâhları ve seçildikleri görev Bakanlığa yazı ile bildirilir.
Şubeler, temsilcilikler ve merkez müdürlüğü
MADDE 39- (1) Birlikler ihtiyaç doğrultusunda yönetim kurulunun kararıyla şube ve temsilcilik açabilirler.
(2) Birlikler, ayrıca genel sekretere bağlı bir merkez müdürlüğü veya merkeze bağlı temsilcilikler kurabilirler. Merkez müdürlüğü kurulması ve temsilcilik açma, müdür ve temsilci ataması yönetim kurulunun kararı ile yapılır.
BEŞİNCİ BÖLÜM Mali Hükümler
Hesap dönemi
MADDE 40- (1) Birliklerin hesap dönemi, Ocak ayının birinci gününden başlamak üzere bir takvim yılıdır.
Birliklerin gelirleri
MADDE 41- (1) Birlik gelirleri aşağıda gösterilmiştir:
a) Üyelerden alınacak giriş aidatları ve yıllık aidatlar, b) Mali hak bedellerinin tahsilinden elde edilen gelirlerden kesilecek birlik payları, c) Birlikçe tahsil olunacak tazminat bedellerinden kesilecek birlik payları, ç) Yayın gelirleri, d) Bağışlardan ve ölüme bağlı tasarruflardan elde edilen gelirler, e) Faiz, hazine bonosu ve Devlet tahvili gelirleri, f) Diğer gelirler.
Defter ve kayıtlar
MADDE 42- (1) Birlikler, aşağıda yazılı defterleri tutarlar.
a) İşletme hesabı esasında tutulacak defterler ve uyulacak esaslar aşağıdaki gibidir:
1) Karar defteri: Yönetim kurulu kararları tarih ve numara sırasıyla bu deftere yazılır ve kararların altı, toplantıya katılan üyelerce imzalanır.
2) Üye kayıt defterleri: Birliğe asıl, aday ve yararlanan üye olarak girenlerin kimlik bilgileri, birliğe giriş ve çıkış tarihleri her bir üyelik türü için ayrı ayrı tutulan defterlere işlenir. Üyelerin ödedikleri giriş aidatı ve yıllık aidat miktarları bu defterlere işlenir.
3) Evrak kayıt defteri: Gelen ve giden evraklar, tarih ve sıra numarası ile bu deftere kaydedilir. Gelen evrakların asılları ve giden evrakların kopyaları dosyalanır. Elektronik posta yoluyla gelen veya giden evraklar, çıktısı alınmak suretiyle saklanır.
4) Demirbaş defteri: Birliğe ait demirbaşların edinilme tarihi ve şekli ile kullanıldıkları veya verildikleri yerler ve kullanım sürelerini dolduranların kayıttan düşürülmesi bu deftere işlenir.
5) İşletme hesabı defteri: Birlik gelir ve giderleri açık ve düzenli olarak bu deftere işlenir.
b) Bilanço esasında tutulacak defterler ve uyulacak esaslar aşağıdaki gibidir:
1) (a) bendinin (1) (2) (3) ve (4) numaralı alt bentlerinde kayıtlı defterleri bilânço esasında defter tutan birlikler de tutarlar.
2) Yevmiye defteri, büyük defter ve envanter defteri: Bu defterlerin tutulma usulü ile kayıt şekli 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile bu Kanunun Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden yayımlanan muhasebe sistemi uygulama genel tebliğleri esaslarına göre yapılır.
(2) Birliğin çalışma ve hizmetlerinin gerektirdiği başka defter ve kayıtların tutulmasına yönetim kurulunca karar verilebilir.
(3) Bu maddede sayılan ve birliklerce tutulması zorunlu olan defterlerin noterden onaylı olması zorunludur.
Yetki belgesi
MADDE 43- (1) Üyelerin yetki belgesinde belirttiği eserlerine, icralarına, tespitlerine ve yayınlarına ilişkin mali haklarının takibi ile ücretlerinin tahsili ve dağıtımı birlik tarafından yapılır.
(2) Meslek birliklerinin birinci fıkra uyarınca sahip oldukları yetkileri kullanabilmeleri için üyeler, meslek birliğine mali haklarının adli ve idari makamlar nezdinde takibi ve buna ilişkin hukuki gereklerin yerine getirilmesi konularını içeren, Kanunun 42/A maddesi uyarınca Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle belirlenen genel esaslara uygun bir yetki belgesini verirler.
Dağıtım
MADDE 44- (1) Birlikçe tahsil olunan ücretler, tahsil giderleri ve birlik payı düşüldükten sonra yılda en az bir kez, tazminat bedelleri ise, tahsil giderleri ile birlik payı düşüldükten sonra tahsilini izleyen otuz gün içinde hak sahiplerine ödenir.
(2) Birlikler, üyelerine yaptıkları dağıtım sonrasında hazırladıkları dağıtım raporlarını otuz gün içinde Bakanlığa gönderirler.
Kurul üyelerine ve görevlilere yapılacak ödemeler
MADDE 45- (1) Yönetim, denetim, teknik-bilim ve haysiyet kurulları toplantılarına katılan üyelere, her toplantı günü için, toplantıların sonunda düzenlenecek tutanak esas alınarak huzur hakkı, merkez dışından gelen üyelere ayrıca yolluk verilir. Bunların dışındaki üyelere huzur hakkı ve yolluk ücreti verilemez.
(2) Huzur hakkı ve yolluk miktarı genel kurul kararıyla belirlenir.
ALTINCI BÖLÜM Meslek Birliklerinin Birleşmesi
Birleşme
MADDE 46- (1) Birliklerin birleşmesi, aynı alanda faaliyet gösteren iki veya daha fazla birliğin bir araya gelerek yeni bir birlik kurmalarından veya bir ya da daha fazla birliğin mevcut diğer bir birliğe katılmasından ibarettir.
Birleşme kararı
MADDE 47 – (1) Birleşme kararı birlik genel kuruluna katılan asıl üyelerin üçte ikisinin oyu ile alınır.
(2) Birleşme yöntemi ve hükümleri birleşenlerin genel kurullarınca belirlenir.
YEDİNCİ BÖLÜM Birlik Tüzel Kişiliğinin Sona Ermesi
Genel kurul kararıyla fesih
MADDE 48- (1) Birlik genel kurulu, katılan asıl üye sayısının üçte ikisinin oyu ile birliğin feshine karar verebilir. Fesih kararı, genel kurul divan başkanı tarafından yedi gün içinde Bakanlığa bildirilir.
Mahkeme kararıyla fesih
MADDE 49- (1) Birliklerce, kuruluş bildirimi ve eklerindeki Kanuna aykırılık ve noksanlıklar 9 uncu madde gereğince Bakanlıkça yapılan ikinci yazılı uyarıya rağmen otuz gün içinde giderilmezse, Bakanlıkça, birliğin feshi için birlik merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde genel hükümlere göre dava açılır.
Kendiliğinden sona erme
MADDE 50- (1) Aşağıdaki hallerde birlikler kendiliğinden sona erer:
a) 10 uncu madde gereğince, faaliyet izninin verildiği tarihten itibaren altı ay içinde ilk genel kurul toplantısının yapılamaması ve zorunlu organların oluşturulmamış olması,
b) Birliğin borç ödemede acze düşmüş olması,
c) 26 ncı maddede öngörülen yeter sayının sağlanamaması nedeniyle olağan genel kurul toplantısının iki defa üst üste yapılamaması.
(2) Durum, Bakanlıkça valiliğe bildirilir.
Tasfiye ve tahsis
MADDE 51- (1) Birliklerin para, mal ve haklarının tasfiyesi aşağıda belirtilen esaslara göre yapılır.
a) Tasfiyenin birlik tüzüğünde gösterilen esaslara göre yapılması:
1) Genel kurul kararı ile feshedilen veya kendiliğinden sona erdiği tespit edilen birliğin para, mal ve haklarının tasfiyesi, birlik tüzüğünde gösterilen esaslara göre yapılır.
2) Bu birliklerin para, mal ve haklarının devri, son yönetim kurulu üyelerinden oluşan tasfiye kurulunca yapılır. Bu işlemlere, feshe ilişkin genel kurul kararının alındığı veya kendiliğinden sona erme halinin kesinleştiği tarihten itibaren başlanır. Tasfiye süresi içinde bütün işlemlerde birlik adında “tasfiye halinde” ibaresi kullanılır.
3) Tasfiye kurulu, önce birliğin hesaplarını inceler. İnceleme esnasında birliğe ait defterler, alındı belgeleri, harcama belgeleri, tapu ve banka kayıtları ile diğer belgelerin tespiti yapılarak varlık ve yükümlülükleri bir tutanağa bağlanır. Tasfiye işlemleri sırasında borçlu olduğu tespit edilen birliklerin alacaklılarına çağrıda bulunulur ve varsa malları paraya çevrilerek alacaklılara ödenir. Birliğin alacaklı olması durumunda borçlulardan alacaklar tahsil edilir. Alacakların tahsil edilmesi ve borçların ödenmesinden sonra kalan para ve mallar birlik tüzüğünde belirtildiği şekilde devredilir.
4) Bu birliklerin para, mal ve haklarının tasfiye ve intikal işlemlerinin tamamlanmasını müteakip, tasfiye kurulu tarafından durumun yedi gün içinde bir yazı ile Bakanlığa bildirilmesi ve bu yazıya tasfiye tutanağının da eklenmesi zorunludur.
5) Tasfiyeye ilişkin tüm işlemler tasfiye tutanağında gösterilir ve tasfiye işlemleri, Bakanlıkça haklı bir nedene dayanılarak verilen ek süreler hariç, üç ay içinde tamamlanır.
6) Bu birliklerin defter ve belgelerini tasfiye kurulu sıfatıyla son yönetim kurulu üyeleri saklamakla görevlidir. Bu görev, bir yönetim kurulu üyesine de verilebilir. Bu defter ve belgelerin saklanma süresi beş yıldır.
b) Birlik tüzüğünde tasfiyenin ne şekilde yapılacağının genel kurul kararına bırakıldığı hallerde, genel kurul tarafından bir karar alınmamış veya genel kurul toplanamamış veya son yönetim kuruluna yapılan tebligata rağmen tasfiye işlemleri yapılmamışsa yahut birlik mahkeme kararı ile feshedilmişse, birliğin bütün para, mal ve hakları, mahkeme kararıyla kapatıldığı tarihte aynı alanda kurulmuş en fazla üyesi olan birliğe devredilir. Bu birliklerin para, mal ve haklarının tasfiyesi mahkeme kararında belirtilen esaslara göre yapılır ve tasfiyenin tamamlanmasını müteakip, durum Bakanlığa bildirilir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM Meslek Birlikleri Federasyonları
Federasyonların kurulması
MADDE 52- (1) Federasyonlar, aynı alanda faaliyet gösteren en az iki meslek birliğinin, bir araya gelmesi ile kurulur. Federasyonlar, kuruluş bildirimi, Bakanlıkça hazırlanan ve onaylanan tip statüye uygun federasyon tüzüğü ile gerekli belgelerin Bakanlığa verilmesiyle tüzel kişilik kazanır.
(2) Aynı alanda birden fazla federasyon kurulamaz.
Kuruluş başvurusu
MADDE 53- (1) Federasyonların kurulmasıyla ilgili başvuru, genel kurulları kararıyla katılan birliklerin yönetim kurulu başkanlarınca yapılır.
(2) Federasyon kuracak birlik yönetim kurulu başkanları tarafından imzalanmış üç adet federasyon tüzüğü, kuruluş bildirimi ve aşağıda belirtilen ekler, Bakanlığa verilir:
a) Birlik tüzüklerinin; amaç, federasyon kurma ve üye olmaya ilişkin maddelerinin bulunduğu bölümün yönetim kurulu başkanından onaylı ve kaşeli sureti,
b) Federasyon kurulması yönünde birliklerce alınmış genel kurul karar örneği,
c) Kurucuların birliği temsil etmekle yetkilendirildiğine ilişkin ilgili birlik yönetim kurullarının karar örneği,
ç) Geçici yönetim kurulu üyeleri ile yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişi veya kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini ve imzalarını belirten liste veya yazı.
(3) Yapılan başvurular ile ilgili sonuçlar federasyona yazı ile bildirilir.
(4) Bakanlıkça, kuruluş başvurusu belgelerinde, tüzükte ve kurucuların hukuki durumlarında mevzuata aykırılık veya noksanlık saptandığı takdirde, bunların giderilmesi yazı ile istenir. Yazının tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde aykırılık ve noksanlıkların giderilmemesi halinde federasyon ikinci kez uyarılır. İkinci yazının tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde aykırılık ve noksanlıkları giderilmeyen federasyonların feshi için Bakanlıkça genel hükümlere göre dava açılır.
Üye olma hakkı ve serbestisi
MADDE 54- (1) Bu Tüzük hükümlerine göre kurulan birlikler aynı alanda kurulmuş olan federasyona üye olma hakkına sahiptir.
Üyelik başvurusu
MADDE 55- (1) Kurulmuş olan federasyonlara üye olmak isteyen aynı alanda kurulmuş olan birlikler, genel kurullarının üye olma konusundaki kararları üzerine, federasyona başvurur. Üyelik başvuruları federasyon yönetim kurulunca karara bağlanır ve başvuru tarihinden itibaren otuz gün içinde birliğe bildirilir.
(2) Birlik ile federasyon arasında üyelikle ilgili olarak çıkan uyuşmazlıklar Bakanlıkça çözümlenir.
Üyeliğin sona ermesi
MADDE 56- (1) Üyelik, birlik tüzel kişiliğinin sona ermesi veya üyelikten çıkarma ile sona erer. Çıkarma kararı, noter aracılığı ile yedi gün içinde birliğe bildirilir.
(2) Ayrıca, üye olan birlikler, kendi genel kurul kararları üzerine çekilme isteğinde bulunabilirler. Üyelik bu başvuruyla sona erer.
(3) Üyeliği sona eren birlik ile federasyonun karşılıklı yükümlülükleri, üyeliğin sona erdiği tarih itibarıyla son bulur.
DOKUZUNCU BÖLÜM Federasyonun Organları
Federasyonun organları
MADDE 57- (1) Federasyonun zorunlu organları aşağıda gösterilmiştir:
a) Genel kurul,
b) Yönetim kurulu,
c) Denetim kurulu,
ç) Teknik-bilim kurulu,
d) Haysiyet kurulu.
(2) Federasyonlar, tüzüklerinde gösterilmek kaydıyla ihtiyari organlar oluşturabilirler. Ancak, zorunlu organların görev ve yetkileri oluşturulan ihtiyari organlara devredilemez.
Federasyon genel kurulu
MADDE 58- (1) Genel kurul, federasyonun en yetkili karar organıdır. Genel kurulda her birlik üye sayısına göre temsil edilir. Her birlik on üye için bir asıl üyesini federasyon genel kuruluna temsilci olarak seçer.
Federasyon genel kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 59- (1) Genel kurulun görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir:
a) Yönetim Kurulu, denetim kurulu, teknik-bilim kurulu ve haysiyet kurulunun asıl ve yedek üyelerini seçmek,
b) Bütçe tasarısını görüşerek karara bağlamak,
c) Kurullarca gönderilen raporları incelemek ve karara bağlamak,
ç) Yönetim kurulunun hesaplarını incelemek, yönetim ve denetim kurullarını ibra etmek,
d) Taşınmaz mal alınması ve satılması, bunlar üzerinde ayni haklar tesis edilmesi için yönetim kuruluna yetki vermek,
e) Federasyon tüzüğündeki değişiklik önerileri ile yönerge önerilerini incelemek ve karara bağlamak,
f) Federasyonun aynı amaçlı uluslararası kuruluşlara katılması veya bunlarla işbirliği yapması konularında karar vermek,
g) Yönetim, denetim, teknik-bilim ve haysiyet kurullarına katılan üyelere verilecek huzur hakkı ile merkez dışından gelen üyelere verilecek yolluk miktarını belirlemek,
ğ) Federasyon giderlerine katılma payını belirlemek,
h) Yönetim kurulunun genel kurulda incelenmesini önerdiği hususları görüşmek ve karara bağlamak,
ı) Mevzuat ve federasyon tüzüğüyle verilmiş diğer görevleri yapmak.
Federasyon genel kurulunun toplantıları
MADDE 60- (1) Genel kurul, federasyon tüzüğü ile belirlenmiş federasyon merkezinin bulunduğu il merkezinde;
a) Federasyon tüzüğünde belirtilen zamanlarda olağan,
b) Yönetim veya denetim kurulunun gerekli gördüğü hallerde veya genel kurul üyelerinin beşte birinin yazılı isteği üzerine otuz gün içinde olağanüstü,
toplanır.
(2) Olağan genel kurul toplantılarının en geç iki yılda bir yapılması zorunludur.
(3) Genel kurul, toplantıya yönetim kurulunca çağrılır.
(4) Denetim kurulu veya genel kurul üyelerinin beşte birinin yazılı isteğine rağmen yönetim kurulu, istek yazısının kendisine ulaştığı günden itibaren otuz gün içinde genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmazsa, denetim kurulunun veya toplantı isteğinde bulunan üyelerin başvurusu üzerine Bakanlık, yönetim kurulu üye sayısı kadar üyeyi genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmakla geçici olarak görevlendirir.
(5) Yönetim kurulu, federasyon tüzüğüne göre genel kurula katılma hakkı bulunan üyelerin listesini düzenler. Genel kurula katılma hakkı bulunan üyeler, en az onbeş gün önceden, günü, saati, yeri ve gündemi içeren yazının kendilerine imza karşılığında elden verilmesi veya taahhütlü olarak postalanması suretiyle toplantıya çağrılır.
(6) Bu çağrıda, çoğunluk sağlanamaması sebebiyle toplantı yapılamazsa, ikinci toplantının hangi gün, saat ve yerde yapılacağı da belirtilir. İlk toplantı ile ikinci toplantı arasındaki süre yedi günden az, onbeş günden fazla olamaz.
(7) Toplantı yeri, günü, saati, gündemi ve üye listesi toplantı gününden en az onbeş gün önce valiliğe ve Bakanlığa yazı ile bildirilir.
(8) Federasyonların genel kurul toplantılarında Bakanlık, bir temsilcisini gözlemci olarak görevlendirebilir. Gözlemciler, toplantının mevzuata ve gündeme göre yürütülmesini denetlemekle görevlidirler.
(9) Genel kurul, tüzük değişikliği ve federasyonun feshi hallerinde üyelerin üçte ikisinin, diğer hallerde salt çoğunluğunun katılımıyla toplanır. İlk toplantıda yeter sayı sağlanamazsa ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, ikinci toplantının yapılabilmesi için, katılan üye sayısının, yönetim, denetim, haysiyet ve teknik-bilim kurulları asıl üye sayılarının toplamının iki katından az olmaması gerekir. Genel kurul toplantısı, bir defadan fazla ertelenemez.
(10) Kararlar toplantıya katılan üyelerin çoğunluğu ile alınır. Ancak, tüzük değişikliği ve federasyonun feshi kararları için üçte iki çoğunluk aranır.
(11) Genel kurul üyeleri bir başka üyeye verdikleri noter onaylı vekâletname ile oy kullanabilirler. Genel kurul üyesi olan tüzel kişilerin daha önceden belirlenmiş olan yetkili temsilcilerinin genel kurula katılamaması halinde tüzel kişilik kendi bünyesi içinden bir başka kişiyi temsil ve ilzam yetkisi taşıyan imza sahipleri tarafından imzalanacak yazıyla vekâleten görevlendirebilir. Bu vekiller oy kullanabilirler ancak federasyon organlarına aday olup seçilemezler. Yönetim ve denetim kurulu üyeleri genel kurulda vekâletname ile temsil edilemez, başka bir üyeyi vekâleten temsil edemezler.
(12) Üyeler toplantıya, yönetim kurulunca düzenlenen genel kurul listesindeki adlarının karşısını imzalayarak girerler. Toplantı, yeter sayısının sağlandığı bir tutanakla belirlendikten sonra, yönetim kurulu başkanı veya görevlendireceği bir yönetim kurulu üyesi tarafından açılır.
(13) Açılıştan sonra bir divan başkanı, gerekirse yeteri kadar başkan yardımcısı ve en az iki yazman seçilir. Toplantı, divan başkanı veya başkanın görevlendirdiği yardımcısı tarafından yönetilir. Toplantıda görüşülen konular ve alınan kararlar yazmanlarca tutanağa geçirilir ve hazırlanan tutanaklar toplantıyı yöneten başkan, başkan yardımcısı ve yazmanlarca imzalanır. Toplantı sonunda tutanak ve diğer belgeler yönetim kurulu başkanına teslim edilir. Yönetim kurulu başkanı tutanak, hazirun cetveli ve diğer belgelerin korunmasından, bunları yeni seçilen yönetim kuruluna yedi gün içinde teslim etmekten ve bunların birer örneğinin toplantı tarihini izleyen onbeş gün içerisinde Bakanlığa gönderilmesinden sorumludur.
(14) Genel kurul toplantısında yalnız gündemde yer alan konular görüşülür. Ancak, toplantıya katılan üyelerin en az onda birinin yazılı önerisi ve genel kurul kararıyla gündeme madde eklenebilir. Olağanüstü genel kurulda gündeme öneri ile madde eklenemez.
Federasyon yönetim kurulu
MADDE 61- (1)Yönetim kurulu, beş asıl ve beş yedek üyeden az olmamak üzere federasyon tüzüğünde belirtilen sayıda üyeden oluşur. Yönetim kurulu üyeleri genel kurulca, üyeler arasından iki yıl için gizli oyla seçilir.
(2) Yönetim kurulu, seçimi izleyen üç gün içinde üyeler arasından bir başkan, bir başkan yardımcısı ve bir sayman üye seçer.
(3) Yönetim kurulu üye sayısı, boşalmalar sebebiyle üye tamsayısının yarısının altına düşerse; genel kurul, kalan yönetim kurulu üyeleri veya denetim kurulu tarafından bir ay içinde toplantıya çağırılır. Çağrı yapılmazsa, üyelerden birinin istemi üzerine Bakanlık, üç üyeyi genel kurulu toplantıya çağırmakla görevlendirir.
(4) Yönetim kurulu, başkanın yokluğunda başkan yardımcısının çağrısıyla ayda en az bir kez toplanır.
Federasyon Yönetim kurulu toplantı ve karar yeter sayısı
MADDE 62- (1) Yönetim kurulu, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Kararlar üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır. Yazılı mazeret bildirmeksizin üst üste üç toplantıya katılmayan üyelerin yönetim kurulu üyeliği düşer.
Federasyon yönetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 63- (1) Yönetim kurulunun görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir:
a) Eser sahipleri, bağlantılı hak sahipleri ve yayıncıların haklarının korunmasına yönelik çalışmaları yapmak,
b) Genel sekreter ile diğer personeli görevlendirmek, görevlerine son vermek, bu kişilerin özlük, ücret, sosyal hakları ve çalışma esasları ile diğer hususlara ilişkin usul ve esasları belirlemek,
c) Bütçeyi hazırlamak ve genel kurula sunmak,
ç) Birliklerin üyelik başvurularını karara bağlamak,
d) Federasyon tüzüğündeki değişiklik önerilerini hazırlamak ve federasyonun çalışma ve işleyişi için gerekli yönergeleri hazırlamak ve genel kurula sunmak,
e) Genel kurul toplantı çağrısını yapmak,
f) Genel kurul toplantı tutanaklarını, hazirun cetvelini ve diğer belgelerin birer örneğini yedi gün içinde Bakanlığa göndermek,
g) Denetim kurulunun 66 ncı madde uyarınca düzenlediği denetim kurulu raporlarının birer örneğini yönetim kuruluna verilmesini izleyen yedi gün içinde Bakanlığa göndermek,
ğ) Merkez müdürlüğü ile temsilcilik açılmasına veya kapanmasına karar vermek, bunlarla ilgili çalışma ve işleyişe ilişkin yönergeleri hazırlamak ve genel kurula sunmak,
h) Birliklerin ortaklaşa çalışma yapmaları gereken hususları saptamak,
ı) Birlikler arasında çıkacak uyuşmazlıkları ve görüş ayrılıklarını gidermeye çalışmak,
i) Kuruluş amaçlarıyla ilgili konularda araştırmalar yapmak, sorunların çözüme kavuşturulması için gerekli çalışmalarda bulunmak ve bu konularda Bakanlıkla işbirliği yapmak,
j) Mevzuat ve federasyon tüzüğüyle verilen diğer görevleri yapmak.
Federasyonun temsili
MADDE 64- (1) Federasyonlar yönetim kurulu başkanı tarafından temsil edilir.
(2) Temsil yetkisi, gerektiğinde yönetim kurulu kararıyla üyelerden bir veya birkaçına devredilebilir.
(3) Federasyonun kamu kurum ve kuruluşlarıyla ve üçüncü kişilerle ilişkilerinde genel sekretere ve federasyon merkez müdürlüğünün en yüksek görevlisine, yönetim kurulu kararıyla imza yetkisi verilebilir.
Federasyon denetim kurulu
MADDE 65- (1) Denetim kurulu, üç asıl ve üç yedek üyeden az olmamak üzere federasyon tüzüğünde belirtilen sayıda üyeden oluşur. Denetim kurulu üyeleri genel kurulca üyeler arasından iki yıl için gizli oyla seçilir. Denetim kurulu seçimi izleyen üç gün içinde asıl üyeler içinden bir başkan seçer.
Federasyon denetim kurulunun görevleri
MADDE 66- (1) Denetim kurulu, yönetim kurulunun hesap ve işlemlerini, federasyon tüzüğünde belirtilen esas ve usullere göre altı ayı geçmeyen aralıklarla denetler.
(2) Sonuçlarını düzenleyeceği raporla yönetim kuruluna ve toplandığında genel kurula sunar.
Federasyon teknik-bilim kurulu
MADDE 67- (1) Teknik-bilim kurulu, üç asıl ve üç yedek üyeden az olmamak üzere federasyon tüzüğünde belirtilen sayıda üyeden oluşur. Teknik-bilim kurulu üyeleri genel kurulca üyeler arasından iki yıl için gizli oyla seçilir.
(2) Teknik-bilim kurulu, seçimi izleyen üç gün içinde asıl üyeleri arasından bir başkan seçer.
Federasyon teknik-bilim kurulunun görevleri
MADDE 68- (1) Teknik-bilim kurulu, federasyonun uzmanlık alanına giren konularda araştırma ve inceleme yapmakla, ilgili kuruluşlara önerilerde bulunmakla, yönetim kurulunca incelenmesi istenen konularda raporlar düzenlemekle, bunların bir örneğini yönetim kuruluna, bir örneğini de denetim kuruluna vermekle ve federasyon tüzüğünde belirlenen diğer işleri yapmakla görevlidir.
(2) Teknik-bilim kurulunun başkanınca veya teknik-bilim kurulunca gerekli görülürse konuyla ilgili kurum ve kuruluşların temsilcileri veya kişiler bilgi ve görüşleri alınmak üzere kurul toplantılarına çağrılabilirler.
Federasyon haysiyet kurulu
MADDE 69- (1) Haysiyet kurulu, üç asıl ve üç yedek üyeden az olmamak üzere federasyon tüzüğünde belirtilen sayıda üyeden oluşur. Haysiyet kurulu üyeleri genel kurulca asıl üyeler arasından iki yıl için gizli oyla seçilir.
(2) Haysiyet kurulu seçimi izleyen üç gün içinde asıl üyeler arasından bir başkan seçer.
Federasyon haysiyet kurulunun görevleri
MADDE 70- (1) Haysiyet kurulu, disiplin yönergesini uygulamakla görevlidir. Disiplin yönergesi haysiyet kurulunca hazırlanır, yönetim kurulunca incelenir ve genel kurulca kabul edilir.
Federasyon merkez müdürlüğü ve temsilciliği
MADDE 71- (1) Federasyonlar, ihtiyaç doğrultusunda yönetim kurulu kararıyla genel sekretere bağlı bir merkez müdürlüğü veya merkeze bağlı temsilcilikler kurabilirler.
ONUNCU BÖLÜM Mali Hükümler
Federasyonun gelirleri
MADDE 72- (1) Federasyonun gelirleri aşağıda gösterilmiştir:
a) Birliklerin hesap dönemi gelirlerinin yüzde onunu geçmemek üzere federasyon genel kurulunca belirlenecek federasyon giderlerine katılma payı,
b) Yayın gelirleri,
c) Bağışlar,
ç) Faiz, hazine bonosu, Devlet tahvili gelirleri,
d) Diğer gelirler.
Federasyonlarca tutulacak defter ve kayıtlar
MADDE 73- (1) Federasyonlar, aşağıda yazılı defterleri tutarlar.
a) İşletme hesabı esasında tutulacak defterler ve uyulacak esaslar aşağıdaki gibidir:
1) Karar defteri: Yönetim kurulu kararları tarih ve numara sırasıyla bu deftere yazılır ve kararların altı, toplantıya katılan üyelerce imzalanır.
2) Federasyon temsilcileri defteri: Federasyonlara temsilci olarak giren meslek birliği üyelerinin kimlik bilgileri, federasyona giriş ve çıkış tarihleri tutulan defterlere işlenir.
3) Evrak kayıt defteri: Gelen ve giden evraklar, tarih ve sıra numarası ile bu deftere kaydedilir. Gelen evrakların asılları ve giden evrakların kopyaları dosyalanır. Elektronik posta yoluyla gelen veya giden evraklar, çıktısı alınmak suretiyle saklanır.
4) Demirbaş defteri: Federasyona ait demirbaşların edinilme tarihi ve şekli ile kullanıldıkları veya verildikleri yerler ve kullanım sürelerini dolduranların kayıttan düşürülmesi bu deftere işlenir.
5) İşletme hesabı defteri: Federasyon adına alınan gelirler ve yapılan giderler açık ve düzenli olarak bu deftere işlenir.
b) Bilanço esasında tutulacak defterler ve uyulacak esaslar aşağıdaki gibidir:
1) (a) bendinin (1) (2) (3) ve (4) numaralı alt bentlerinde kayıtlı defterleri bilânço esasında defter tutan federasyonlar da tutar.
2) Yevmiye defteri, büyük defter ve envanter defteri: Bu defterlerin tutulma usulü ile kayıt şekli Vergi Usul Kanunu ile bu Kanunun Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden yayımlanan muhasebe sistemi uygulama genel tebliğleri esaslarına göre yapılır.
(2) Federasyonun çalışma ve hizmetlerinin gerektirdiği başka defter ve kayıtların tutulmasına yönetim kurulunca karar verilebilir.
(3) Bu maddede sayılan ve federasyonlarca tutulması zorunlu olan defterlerin noterden onaylı olması zorunludur.
ONBİRİNCİ BÖLÜM Çeşitli Hükümler
Uygulanacak hükümler
MADDE 74- (1) 10, 26, 27, 29, 38, 40, 45, 48, 49, 50 ve 51 inci maddeler federasyonlar hakkında da uygulanır.
Denetim
MADDE 75- (1) Birlikler ve federasyonlar idari ve mali açıdan Bakanlığın denetimine tabidir. Bakanlık, meslek birlikleri ve federasyonların Kanunla belirlenmiş görev ve yükümlülüklerini yerine getirip getirmediklerini her zaman kendisi denetleyebileceği gibi, denetimin bağımsız denetim kuruluşlarına yaptırılmasını meslek birliklerinden ve federasyonlardan isteyebilir. Bu kuruluşlarca yapılan denetimlere ilişkin raporların bir örneği Bakanlığa gönderilir.
(2) Denetleme sırasında, denetim yapmakla görevlendirilenler tarafından istenecek her türlü defter, belge ve yazıların, birlik veya federasyon yetkilileri tarafından gösterilmesi veya verilmesi, kasa veya veznenin kontrol ettirilmesi, yönetim yerleri, merkez müdürlükleri, şubeler ve eklentilerine girme isteminin yerine getirilmesi zorunludur.
(3) Meslek birlikleri ve federasyonlar tarafından;
a) Kanunun 42 ve 42/A maddeleri ile bu maddelerde belirlenen görev ve yükümlülüklerin yerine getirilmediği,
b) Sözleşmelere uygun tahsilât veya dağıtımın yapılmadığı ya da yanlış ve haksız dağıtım yapıldığı,
c) Tarifelerin Kanunun 42/A maddesinin üçüncü fıkrasında belirlenen esaslara göre düzenlenmediği,
tespit edildiği takdirde, bu birlikler ve federasyonlar Bakanlıkça yazılı olarak bir defa uyarılır, uyarının tebliği tarihinden itibaren otuz gün içinde kusurun giderilmemesi halinde, meslek birliği ve federasyon ikinci kez uyarılır.
(4) Üçüncü fıkrada bahsi geçen kusurların ikinci uyarıyı takip eden otuz gün içinde de giderilmemesi veya yapılan denetimlerde, birlik ve federasyon kayıtlarında ve diğer iş ve işlemlerinde mevzuata aykırılık tespit edilmesi halinde, Bakanlık en geç üç ay içinde olağanüstü genel kurul yapmak üzere üyeleri davet eder. Olağanüstü genel kurul yapılıncaya kadar, birliğin ve federasyonun iş ve işlemlerinde suistimali görülenler tedbiren işten el çektirilir, Bakanlıkça sırası gelen yedek üye göreve çağrılır veya yerine atama yapılır.
(5) İşlemlerde usulsüzlük görülmesi, sahtecilik, inancı kötüye kullanma ve suç teşkil eden benzeri fiillerin işlendiğinin tespiti halinde, ilgililer hakkında Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunulur.
(6) Yapılan denetimin sonucu, Bakanlık tarafından birliğe ve federasyona yazı ile bildirilir.
Yönergeler
MADDE 76- (1) Bu Tüzükte öngörülen yönergeler, birlik ve federasyonların organlarının oluşmasından itibaren altı ay içinde hazırlanır.
İlk hesap dönemi
MADDE 77- (1) Birlik ve federasyonların ilk hesap dönemi, birlik ve federasyonların kurulduğu günden başlar, yıl sonunda sona erer.
Diğer mevzuatın uygulanması
MADDE 78- (1) Bu Tüzükte, birlik ve federasyonların çalışmalarıyla ilgili hususlarda hüküm bulunmayan hallerde, Kanunun, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu ve 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Dernekler Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.
Kaldırılan hükümler
MADDE 79- (1) 10/3/1999 tarihli ve 99/12574 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulmuş olan Fikir ve Sanat Eseri Sahipleri ile Bağlantılı Hak Sahipleri Meslek Birlikleri ve Federasyonları Hakkında Tüzük yürürlükten kaldırılmıştır.
Tip statülerin yenilenmesi
GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Tüzüğün yayımından önce kurulmuş olan meslek birlikleri, tüzüklerini, bu Tüzüğün yayımından sonra yürürlüğe girecek tip statüye altı ay içinde uygun hale getirmek zorundadırlar.
(2) Altı ay içinde bu hükümlere uymayan meslek birlikleri hakkında 49 uncu madde hükümleri uygulanır.
Yürürlük
MADDE 80- (1) Danıştayca incelenmiş olan bu Tüzük hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 81- (1) Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
